GeenStijl: schoppen met een doel

Mart van de Wiel

 Sinds de oprichting van GeenStijl.nl in 2003 is er nauwelijks een website geweest die zoveel teweeg heeft gebracht als deze weblog. Ondertussen is de website een begrip op zich. De site focust zich op terugkerende onderwerpen zoals journalistiek, cultuur, politiek en maatschappij en heeft sinds de oprichting een geheel eigen taal en stijl ontwikkeld. Velen hebben een hekel aan de vaak tactloze en onbeschofte manier waarop de site zijn informatie overbrengt. De vraag is dan al snel: Wat is de meerwaarde van deze site? Heeft ze een maatschappelijke functie? En waarom is deze site, als deze verwerpelijk zou zijn, zo ontzettend populair?

Bij een beschouwing van GeenStijl is het belangrijk om te weten hoe de site te werk gaat. Een achttal vaste redacteurs en zo nu en dan een gastschrijver schrijven ongeveer tien berichten per dag. Deze kunnen uit lokale kranten of van websites zijn overgenomen. Daarnaast verschijnen er artikelen over de meest uiteenlopende thema’s zoals aparte vormen van kunst, interessante fotoreportages en serieuze berichten over rampen en politieke schandalen. De kracht van deze berichtgeving ligt vaak in de haast poëtische manier van schrijven: woordgrappen en metaforen worden veel gebruikt, net als digitale verwijzingen in de tekst.

Maar het belangrijkste kenmerk van al deze berichten en hun inhoud is dat er een duidelijke stelling wordt genomen. Elk bericht heeft dan ook een sterk normatief aspect en is vrijwel altijd in een kritische, bijna zeikerige toon geschreven. Deze insteek past goed bij het doel van de site, door GeenStijl geformuleerd als: het geven van ‘de andere kant van het nieuws’. Hier ligt de kracht van GeenStijl: het laten horen van een ander geluid dan gebruikelijk is in de grote kranten en op nieuwswebsites. Juist omdat ieder nieuwsbericht een stelling bevat, heeft  de site een sterke polemische inslag. Alledaagse gebeurtenissen worden besproken en mensen worden uitgedaagd het stellig eens- of oneens te zijn met dat wat er verteld wordt. Dit blijkt dan ook uit de reacties op de nieuwsberichten. Van de honderdduizenden mensen die dagelijks op de site kijken, laten enkele honderden ook daadwerkelijk reacties achter (reaguurders) waaruit niet altijd een eenzijdig geluid op te maken valt.

Wat GeenStijl daarnaast uniek maakt, (of maakte?) is de politieke aard van de site en berichtgeving. De site, opgericht in 2003, was de stem van een nieuwe stroming, de intellectuele rechterkant van de nieuwste en eerste internetgeneratie. Hoewel de pijlen vooral gericht worden op de ‘linkse’ partijen zoals PVDA en GroenLinks, en politici zoals Job Cohen, Aleid Wolfsen, Jolande Sap en Tofik Dibi vaak als doelwitten fungeren, worden ook de VVD, CDA en PVV regelmatig in een kwaad daglicht gesteld. Hierdoor positioneert de site zich vooral op een plek in de samenleving die ageert tegen de gevestigde orde en komt daardoor nog het dichtst in de buurt van een soort van rechts-progressief liberalisme. De mens beschikt over zijn eigen lot en dient door rationeel na te denken en vooral door niet politiek correct te zijn verder te komen in het leven. Het hebben van een (duidelijk geformuleerde) mening is hierbij van fundamenteel belang. Het is deze insteek die strookt met de visie van veel onafhankelijke jongeren die zijn opgegroeid met het internet en de bijbehorende opiniërende mentaliteit. Je bent immers pas belangrijk als je stem gehoord wordt.

Precies om deze reden is in mijn ogen GeenStijl van essentieel belang in de hedendaagse samenleving. Het is nu eenmaal zo dat de politiek en samenleving niet meer hetzelfde zijn als

tien of twintig jaar geleden. Het individualisme is weer bezig aan een opmars die ditmaal simultaan lijkt te verlopen met de opkomst van het internet. Een kritische blik waardoor niets zomaar voor waar wordt aangenomen, zoals GeenStijl die zich aanmeet, is in dit sociaal-culturele klimaat dan ook noodzakelijk. Je hebt mensen nodig die tegen het systeem schoppen en af en toe de boom heen en weer schudden. Ook al zijn taboes niet altijd hetgeen dat mensen willen horen,  moeten ze worden doorbroken. Ze helpen discussies aan te wakkeren en moedigen de samenleving aan om vooruit te komen en vooral niet te blijven hangen in gewoontes. De wereld verandert constant en daar moet simpelweg op gereageerd worden. Zelf ben ik het ook niet altijd eens met wat er op de site staat, maar het zet me wel aan tot denken.

Is GeenStijl een kind van zijn tijd en zal deze uiteindelijk ten onder gaan met de ‘zeitgeist’ of is de site nog een lang leven beschoren? Is deze vorm van neo-rationaliteit en anti-conformiteit iets van de jaren ’00-‘10 of is het een permanent onderdeel geworden van onze samenleving? Duidelijk is dat GeenStijl de laatste jaren meer en meer onderdeel is geworden van het establishment waartegen geschopt wordt. Een kritisch ‘underdoggeluid’ geven zonder daarbij hypocriet te worden, wordt voor Geenstijl steeds lastiger. Het is een kwestie van tijd voor er een site komt die GeenStijl een koekje van eigen deeg geeft, iets wat ironisch genoeg het ultieme compliment zou zijn voor een site die mensen onafhankelijk wil laten denken.

| GeenStijl, http://www.geenstijl.nl/

Mart van de Wiel (1988) volgt de researchmaster History, Political Cultures and National Identities aan de Universiteit Leiden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>