3
maart
0 Comments
Posted in Recensies

Extreem leven: een spannend verslag dat je ogen opent

Eind 2013 prijkte Duizend dagen extreem leven bovenaan diverse top-10-lijsten. Wie het heeft gelezen, weet waarom. Niet alleen opent het boek je ogen en geeft het veel inzicht in het conflict tussen Oost en West, ook leest het als een thriller: zo spannend dat je het af en toe even moet wegleggen om de indrukken te verwerken.

3
december
0 Comments
Posted in Recensies

‘Onttovering’, idealen en verantwoordelijkheid

In tijden als de onze, waarin fact free politiek bedrijven tot deugd schijnt te zijn verheven, is het opvallend dat een boek van bijna een eeuw oud met als titel Wetenschap als beroep & Politiek als beroep weer hernieuwde aandacht krijgt. Kan de recente herdruk van deze klassieker worden gezien als het begin van een tegenbeweging? Ik betwijfel het. Desalniettemin wordt van deze essays van Max Weber gezegd dat ze bij iedere politicus op het nachtkastje liggen – of zouden moeten liggen – naast Machiavelli. Is deze hernieuwde interesse in het denken van Weber terecht? Jazeker. Zijn deze essays daadwerkelijk onmisbaar voor hedendaagse wetenschappers of politici? Misschien.

3
december
0 Comments
Posted in Recensies

Pleidooi voor democratie zonder verkiezingen

De democratie verkeert in zwaar weer. Onlangs meldde Trouw dat een groot gedeelte van de Nederlandse bevolking de leiding van ons land in handen van een ‘sterke leider’ zou willen geven. De onvrede onder de burgers is groot. Zij wachten sinds 2008 op een oplossing van de crisis, maar de ‘baantjesjagers’ uit Den Haag weten geen uitkomst te bieden. Onvrede leidt gelukkig niet tot apathie. De belangstelling voor politiek is niet verdwenen, integendeel: onderzoek toont aan dat de burger meer en meer met politiek bezig is. Echter, deze geestdrift gaat ook gepaard met wantrouwen ten opzichte van politici.

3
december
0 Comments
Posted in Recensies

De heksenjacht van de eenentwintigste eeuw

Het is woensdagmiddag 4 september 2013. Zo’n honderdvijftig inwoners van Deventer verzamelen zich om te protesteren tegen pedofilie. Gewapend met spandoeken met daarop teksten als ‘Wij trekken een grens, een pedo is geen mens!’ en ‘In Deventer demonstreren wij, veilige straten en 0570 pedovrij!’ maken zij hun standpunt duidelijk. Wat was de aanleiding? Ex-bestuurslid van pedofielenvereniging Martijn, Marthijn Uittenbogaard, was gezien in de Overijsselse stad. Hij werd herkend en belaagd door een groep jongeren en moest vluchten naar een restaurant, waar de politie hem te hulp schoot.

2
september
0 Comments
Posted in Recensies

De uit zijn voegen barstende publicatiefabriek?

Langer dan een jaar is wetenschapsfraude in het algemeen, en Diederik Stapels fraude specifiek, een trending topic. Het heeft een nieuw debat aangewakkerd over hoe de universiteit eruit zou moeten zien en welke plaats wetenschappers hier innemen. Ruud Abma, cultuurpsycholoog, is in zijn boek De Publicatiefabriek van meet af aan helder: het gaat niet om Diederik Stapel als persoon of symbool, maar om Stapel als symptoom: een symptoom van een problematische, academische cultuur. Abma ziet Stapel als het symptoom van ‘een uit zijn voegen barstende publicatiefabriek.’

3
juni
0 Comments
Posted in Recensies

Uw dagelijkse politiek-economische analyses

Bij het werken op de computer dwaalt menig mens regelmatig af naar websites als Facebook of 9gag. Anderen struinen www.nu.nl of vergelijkbare nieuwswebsites af. Dit soort websites staat echter niet bekend vanwege het verschaffen van gedegen achtergrondinformatie of diepzinnige analyses; de korte nieuwsberichten geven slechts een kort overzicht van hedendaagse gebeurtenissen. Wie wil weten waarom iets heeft plaatsgevonden of wat de impact is van de gebeurtenis op regionaal, nationaal of globaal niveau, kan beter andere websites raadplegen. Een voorbeeld van een dergelijke website is Project Syndicate.

3
juni
0 Comments
Posted in Recensies

Nihilisme: een definitie van ontwrichting

In matige gezondheid, maar onder het achteraf bezien zo verleidelijke gesternte van mijn jeugd, mocht ik mij als zeventienjarige aspirant-anglist laven aan het alfawetenschappelijke doopvont dat, belichaamd en begeesterd door een schier oneindige reeks gastdocenten, als de verplichte ‘Cultuurhistorische canon’ door het facultaire leven ging. Dit studium generale blijkt inmiddels uit het curriculum geschrapt te zijn: de huidige generatie Letterenstudenten ontloopt daarmee haar filosofische ontgroening en hoeft voorts haar melktanden niet al tijdens de tweede of derde collegeweek te breken op het voorwoord en de eerste paragrafen van Jenseits von Gut und Böse (1886).

4
maart
0 Comments
Posted in Recensies

Voor en door intellectuelen?

Regelmatig worden de opiniepagina’s in de Nederlandse dagbladen gevuld met de roep om een nieuwe generatie intellectuelen. Zelfs dit tijdschrift is ooit begonnen met de ondertitel Tijdschrift voor jonge intellectuelen. Zeker binnen de academie, maar ook in de kranten wordt er nogal eens verzucht dat high culture aan het verdwijnen is als gevolg van de opkomst van enge nieuwigheden als infotainment, adolescentencultuur (wát?), oneliners en soundbites.

3
december
0 Comments
Posted in Recensies

Kleinburgerlijkheid in de DDR

Ostalgie is niet meer weg te denken uit de Duitse cultuur. De heimwee naar de Deutsche Demokratische Republik (DDR) schreeuwt je toe op elke straathoek in Berlijn. Naast de gebruikelijke ‘I ♥ Berlin’-shirts vliegen de retro voetbalshirts met het logo van de voormalige socialistische heilstaat je om de oren, de met toeristen volgepropte Trabantjes vervuilen nog steeds de stad en het zogenaamde Ampelmänchen kleurt tegenwoordig ook vele Westerse verkeerlichten. Gelukkig herinneren films als Das Leben der Anderen of Goodbye Lenin! ook aan de onderdrukking van het volk door het regime. De DDR leeft als onderdeel van de woelige Duitse geschiedenis onvermijdelijk voort in de gedachten van mensen.

3
december
0 Comments
Posted in Recensies

Beschouwing van De stem van de Doden

Er wordt voortdurend namens anderen gesproken, stelt Gert Jan van der Heiden in de inleiding van De stem van de doden. Hermeneutiek als spreken namens de ander. Politici spreken namens het volk en dichters; profeten en predikanten spreken namens God of goden. Hoewel we doen alsof de stem van de schrijver spreekt, is het de lezer die de woorden leest en zodoende namens het boek spreekt. Daarmee is de inzet van deze beschouwing meteen op scherp gesteld – ook ik spreek hier ‘namens’. Bovendien is meteen duidelijk wat er gebeurt wanneer hermeneutiek, van oudsher begrepen als de kunst van het uitleggen of de interpretatie, als een ‘spreken namens…’ wordt geherinterpreteerd. Er komt meer op het spel te staan, want het is niet langer jouw interpretatie, maar jij bent het die namens een ander spreekt. En een dergelijke taak mag niet worden onderschat.