Tussen onderzoek en debat

Coen Pouls

De website Socialevraagstukken.nl is inmiddels een jaar in de lucht. Het doel van het project is het terugbrengen van de feiten in het maatschappelijk debat. Dit is nodig omdat volgens de makers zowel politici als media steeds harde taal gebruiken en in ‘de heisa meegaan’. Op de website wordt naar eigen zeggen dan ook op basis van data en empirie door onderzoekers gepubliceerd en gedebatteerd. De site kent een onafhankelijke redactie en opereert met steun van zogenaamde ‘dragers van het maatschappelijk debat’. Wat is het idee achter de site? En hoe wordt dit idee met de website tot uitvoering gebracht?

Volgens hoofdredacteur Marcel Ham zijn de feiten in de maatschappelijke discussie steeds minder belangrijk. Socialevraagstukken.nl wil die trend tegengaan en zelfs ombuigen: feiten en expertise moeten weer het uitgangspunt worden van het politieke en maatschappelijke debat. Zelf proberen ze het goede voorbeeld te geven. Het is echter niet het enige waar de site zich mee profileert.Socialevraagstukken.nl profileert zich ook als platform voor intellectuele deliberatie, of – zoals de ondertitel van de website aangeeft – een plek van maatschappelijk debat voor wetenschappers en denkers. De website is een gezamenlijk initiatief van verschillende partijen: TSS tijdschrift voor sociale vraagstukken, de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling, het Sociaal en Cultureel Planbureau, de Universiteit van Tilburg en MOVISIE. Bovendien wordt er nauw samengewerkt met Trouw, dat wekelijks artikelen van de site overneemt. Maandelijks wordt de site twintigduizend keer bezocht.

Volgens Socialevraagstukken.nl behoren 45 personen tot de dragers van het maatschappelijk debat. Een paar voorbeelden: Amerikaans geschiedkundige James Kennedy, SCP-directeur en socioloog Paul Schnabel, voormalig hoogleraar Strafrecht en inmiddels lid van de Hoge Raad Ybo Buruma, filosoof Hans Achterhuis, bestuurskundige Paul Frissen, financieel geograaf Ewald Engelen en antropoloog Francio Guadeloupe. Er is vooral gekozen voor wetenschappelijk opgeleiden, veelal als hoogleraar werkzame personen. Daarnaast is geprobeerd vele disciplines te vertegenwoordigen. De gewone burger, de doorsnee student, mensen uit het bedrijfsleven of de publieke sector, zelfs politici, ze worden allen niet gezien als drager van debat. De site staat echter wel toe dat een ieder zijn eigen bijdrage instuurt, mits aan enkele voorwaarden wordt voldaan: stukken dienen tussen de 800 en 1200 woorden lang te zijn en onderbouwd te zijn met onderzoek of gedocumenteerde argumenten.

Als we de proef op de som nemen en bekijken of Socialevraagstukken.nl de pretenties waarmaakt, valt een aantal dingen op. Het merendeel van de recente artikelen bleek gebaseerd op (nieuw) onderzoek, maar verschillende stukken bleken opiniërend van aard en gingen niet uit van wetenschappelijke data of onderzoek. Zo betoogt een welzijnswerker op Socialevraagstukken.nl dat haar werk meer gewaardeerd zou moeten worden. Het is een redelijk betoog dat onderbouwd is met eigen ervaringen en als reactie fungeert op een krantenartikel van een politicus, maar het voldoet niet aan de criteria die de site stelt.

De auteurs van de recente artikelen op de site blijken vooral wetenschappers te zijn, die graag hun eigen ideeën en onderzoeken (voor)publiceren in de vorm van een artikel. Er staan echter ook artikelen tussen van gewone burgers, redacteuren van dagbladen die een ander doel hebben. Zij ventileren sterker een opinie waar vaak geen onderzoek aan ten grondslag ligt. Het lijkt erop dat Socialevraagstukken.nl nog zoekende is naar een goede verhouding tussen beide. Wellicht moeten daartoe de uitgangspunten worden bijgesteld.

Wat de rol is van de zogenaamde dragers van het debat blijft onduidelijk. Geen van de tien meest recente artikelen is geschreven door één van de 45 ‘uitverkorenen’. De dragers zeggen steun te verlenen aan het project, maar spelen in feite slechts een beperkte rol. De centrale plek die de dragers op de site krijgen, lijkt dan ook misplaatst. Bovendien is de informatie over de dragers niet altijd up to date. Ybo Buruma is volgens de site nog steeds hoogleraar Strafrecht; in feite is hij  echter al maanden lid van de Hoge Raad en mengt hij zich vanwege die nieuwe functie juist minder in het maatschappelijk debat.

De artikelen zijn goed geschreven en bieden tegenwicht aan gangbare opvattingen. In dat laatste  ligt de kracht van de website. Auteurs laten zien dat er tegenover heersende opvattingen andere legitieme ideeën geplaatst kunnen worden. Ze zetten je aan tot nadenken en dwingen je om je eigen standpunt te heroverwegen. Vaak gebeurt dat op basis van eigen onderzoek, noodzakelijk is dat echter niet. Een herbezinning op de uitgangspunten lijkt dan ook op zijn plaats. Een goed advies voor een discussie over die herbezinning zou zijn: kijk vooral naar dat wat Socialevraagstukken.nl goed doet, wees pragmatisch en blijf de verbinding tussen wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijk debat aanmoedigen.

| Sociale vraagstukken, http://www.socialevraagstukken.nl

 Coen Pouls (1988) is parlementair historicus en volgt momenteel de Master Bestuurskunde/Public Administration aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>