TED: Welke ideeën zijn het waard om verspreid te worden?

Nienke van Zwieten

In de jaren ’80 en ’90 verwees de afkorting ‘TED’ slechts naar een conferentie over technologie, elektronica en design. Nu, zo’n twintig jaar later, staat deze non-profit organisatie vooral bekend om zijn ‘talks’: De TED-talks. Het archief op de website is ondertussen al gevuld met meer dan 1700 speeches, honderden onderwerpen en sprekers afkomstig uit ten minste honderd verschillende landen. TED’s missie?[i] Het delen van ‘Ideas worth spreading’. Ideeën afkomstig uit verschillende uithoeken van de wereld. Ideeën van ‘The world’s most inspired thinkers’ – de meest geïnspireerde denkers van de wereld. Ideeën die door TED zonder drempel beschikbaar worden gesteld voor iedereen die het maar wil zien. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Of toch niet?

‘Ideas’ en ‘Inspired Thinkers’
Het valt zeker niet te betwisten dat TED een gevarieerde en interessante selectie heeft weten te verzamelen. Neem bijvoorbeeld de populaire My Stroke of Insight[ii] van de Amerikaanse Jill Bolte Taylor. In achttien minuten beschrijft de neuroanatomiste haar beleving van het herseninfarct dat haar op 37-jarige leeftijd overviel. De storing vond plaats in haar linker hersenhelft – ook wel bekend als de logische hersenhelft – die in haar beleving onregelmatig aan en uit ging. Als gevolg van de knippertoestand van deze hersenhelft, kwam haar rechter hersenhelft – ook wel bekend als de creatieve hersenhelft – sterk tot uiting. Al met al leidde het infarct tot een geestige dialoog tussen de twee hersenhelften. Als Bolte Taylor later die dag wakker wordt in het ziekenhuis is ze ervan overtuigd dat ze de Boeddhistische nirvana – verlichting – heeft ervaren in de momenten dat haar linker hersenhelft haar in de steek liet. Aan het einde van haar talk deelt ze met tranen in haar ogen haar gewonnen insight: ‘But I’m still alive and I have found nirvana. And if I have found nirvana and I’m still alive, then everyone who is alive can find nirvana’. Een verrassend en onverwacht inzicht van een neuroanatomiste die haar eigen beroerte heeft kunnen onderzoeken.

De Nigeriaanse auteur Chimamanda Ngozi Adichie vertelt zoals Bolte Taylor een persoonlijk verhaal met een boodschap in The Danger of a Single Story.[iii] De rode draad in haar talk is haar persoonlijke achtergrond en de ‘single stories’ die zij in haar leven is tegengekomen. Het begrip ‘single story’ verwijst hier naar een eenzijdig verhaal over een persoon of een groep mensen, vaak tot stand gebracht door de media. Zo beschrijft Adichie de koude douche die haar te wachten stond toen ze voor het eerst uit Nigeria vertrok om te studeren in de Verenigde Staten. Hier ondervond ze dat ze keer op keer werd benaderd en beoordeeld vanuit een eenzijdig perspectief over Afrika in zijn geheel. Haar kamergenote verwachtte dat ze geen of gebrekkig Engels zou spreken en niet zou weten hoe een fornuis te gebruiken. Haar leraar vertelde haar dat het boek dat ze had geschreven niet authentiek Afrikaans was, omdat de personages niet arm en hongerig waren en te veel overeenkwamen met hem – een hoog opgeleide en werkende man. Met andere woorden, de professor vond haar personages en het verhaal te Westers en dus kon het verhaal niet authentiek Afrikaans zijn. Ook maakt ze duidelijk dat ze niet alleen onderwerp is geweest van een single story, maar dat ook zij verteller en drager is van eenzijdige verhalen. Dat we allemaal zowel onderwerp als verteller zijn van single stories. Het doel van haar talk is dan ook niet om de stories zelf te doen verdwijnen, maar om een bewustzijn te creëren. Zoals ze zelf zegt: ‘The single story creates stereotypes. The problem with stereotypes is not that they are untrue, but that they are incomplete. They make one story become the only story’.

De bittere nasmaak
Dit zijn maar twee van de vele onconventionele, creatieve, aangrijpende en unieke verhalen die deze videotheek te bieden heeft. TED lijkt zijn ideaal na te streven: de ideeën zijn het ongetwijfeld waard om verschillende uithoeken van de wereld te bereiken en de sprekers zijn zowel geïnspireerd als inspirerend. Toch laat de organisatie in zijn grootsheid een bittere nasmaak achter. Ideas worth spreading, ja. Maar wie bepaalt welke ideeën het verdienen om verspreid te worden? De biografieën die beschikbaar zijn bij elke talk laten zien dat de sprekers vaak een bepaalde maatschappelijke positie hebben bereikt. Zo is Jill Bolte Taylor een succesvolle neuroanatomiste en Chimamanda Ngozi Adichie een auteur met gepubliceerde boeken. De twee nieuwste speeches zijn van Sebastian Junger en Wes Moore, respectievelijk een documentaire maker en een bekende oorlogsveteraan. Zelfs een onwillekeurige greep uit de ‘hidden gems[iv] – verborgen diamanten – afdeling leidt tot dezelfde conclusie: ‘the world’s most inspired thinkers’ met ‘ideas worth spreading’ verwijst naar een bepaalde maatschappelijke groep, naar een elite. Bedoeld of onbedoeld lijkt er zich een TED talk-profiel te hebben ontwikkeld dat behalve de bovenstaande kenmerken nog een andere eigenschap bevat: bekendheid. Hoewel dit kenmerk op vele manieren binnengehaald kan worden, sluit het meer mensen uit dan in.

Deze bittere smaak deelt zijn plaats met de claim van TED dat de ideeën voor iedereen beschikbaar zijn. Ja, het grootste deel van de talks zijn online op verschillende plekken te vinden en nee, voor TED.com of de video’s zelf zijn er geen toelatingseisen noch toelatingsprijzen. Gratis en open voor iedereen. Met uitzondering van de nieuwste videos zijn er zelfs ondertitelingen beschikbaar in veertig verschillende talen. Maar wat TED hier lijkt te vergeten is dat niet iedereen toegang heeft tot het internet. En voor internet zijn er wel degelijk toelatingsprijzen; zei het een abonnement of pay per use. Nog paradoxaler zijn de conferenties en de opnames van de talks. Om hierbij aanwezig te zijn moet er wel degelijk betaald worden. De prijzen voor aanwezigheid voor de komende conferenties liggen tussen de € 3.118,- en € 6.236,- en geïnteresseerden moeten een motivatie insturen[v] [vi].

TED is dus een tikkeltje meer elitair dan zijn idealistische beschrijving doet geloven. Maar laten we eerlijk zijn, de organisatie moet ook ergens de financiering vandaan halen om zijn idealen waar te maken. En het mag het ook gezegd worden dat TED, in tegenstelling tot veel andere grote mediabedrijven, zonder twijfel sprekers uitnodigt met alternatieve, innovatieve en zelfs onconventionele of paradoxale ideeën. Desalniettemin blijft de bittere nasmaak hangen. Dus ja, hoewel het te mooi is om waar te zijn, is het toch een stap in de goede richting.

 Nienke van Zwieten (1991) is onlangs afgestudeerd aan de University College Roosevelt (Universiteit Utrecht) als socioloog/antropoloog.


[i] Technology, Entertainment & Design, ‘About: Our organization’, beschikbaar via: http://www.ted.com/about/our-organization (geraadpleegd op 23 mei 2014).

[ii] Jill Bolte Taylor’s My Stroke of Insight (TED 2008) is door Technology, Entertainment & Design beschikbaar gemaakt op: http://www.ted.com/talks/jill_bolte_taylor_s_powerful_stroke_of_insight (geraadpleegd op 23 mei 2014).

[iii] Chimamanda Ngozi Adichie’s Danger of a Single Story (TEDGlobal 2009) is door Technology, Entertainment & Design beschikbaar gemaakt op: http://www.ted.com/talks/chimamanda_adichie_the_danger_of_a_single_story (geraadpleegd op 24 mei 2014).

[iv] Technology, Entertainment & Design, ‘TED: Ideas worth spreading’, beschikbaar via: http://www.ted.com/ (geraadpleegd op 23 mei 2014).

[v] Technology, Entertainment & Design, ‘Attend: Conferences’, beschikbaar via: http://www.ted.com/attend/conferences (geraadpleegd op 23 mei 2014).

[vi] De lokale, onafhankelijk georganiseerde TEDx evenementen zijn over het algemeen wel toegankelijk voor iedereen en zijn of gratis of vragen een entree van maximaal €73 om het evenement te financieren. Zie: Technology, Entertainment & Design, ‘TEDx rules’, beschikbaar via: http://www.ted.com/participate/organize-a-local-tedx-event/before-you-start/tedx-rules (geraadpleegd op 24 mei 2014).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>