Hoe je profijt kan hebben van Rekto:verso

Wout Waanders

Het culturele tijdschrift staat onder druk. Inkrimpende abonnee-bestanden, teruglopende oplages: dat is zo’n beetje de tendens van een gemiddeld cultureel tijdschrift in Nederland. Als kers op de inzakkende taart wordt er dan ook nog bezuinigd op de tijdschriften die berichten over het culturele leven. ‘Opdoeken’ gold meestal als laatste station. In de afgelopen vijf jaar moesten al verschillende tijdschriften het veld ruimen. Nee, fijne tijden voor het Nederlands cultureel tijdschrift zijn het niet.

Hoe anders is het bij onze vrolijke zuiderburen. Hoewel ook daar over bezuinigingen gesproken wordt – snijden in de kosten is daar immers misschien nog wel urgenter dan hier – blijven de culturele tijdschriften buiten schot. Mogelijk komt dat omdat die andere discussie (die over de taalgrenzen) nog altijd de boventoon lijkt de voeren.

Neem het Vlaamse culturele tijdschrift Rekto:verso. Een gratis cultureel tijdschrift met een ‘verdiepende blik op film, podium, muziek, literatuur en beeldende kunst’ dat diepgravender wil zijn dan de krant, maar toegankelijker dan een vakblad. Ja, dat leest u goed: gratis. Rekto:verso wordt namelijk gesubsidieerd door de Vlaamse overheid. Oplage: 15.000. Vijf maal per jaar. Op 500 plekken verspreid. Me dunkt dat zoiets in Nederland vrijwel ondenkbaar is.

Maar Nederlanders hebben gelukkig ook wat aan Rekto:verso. Het is op enkele plekken in Nederland ook te verkrijgen, en misschien wel belangrijker: er hoort een kekke website bij. Deze wordt ook met subsidie gesteund. In Nederland zouden figuren als Philippe Remarque, Frank Volmer en Bert Brussen dan al vrij snel gaan mekkeren over oneerlijke concurrentie,[1] maar in België is van zo’n discussie geen spoor te vinden.

Profiteren dus, van die Vlaamse cultuursubsidies. Maar hoe doe je dat? Simpel: op de website van Rekto:verso (www.rektoverso.be) staan alle nummers online en alle artikelen zijn in hun geheel te lezen. Daar komt bij dat ze niet gepresenteerd worden als eeuwig ladende pdf’jes, maar gewoon te vinden zijn als pagina op de internetsite zelf.

Maar is het dan ook wel het lezen waard? Absoluut! Rekto:verso is werkelijk van alle culturele markten thuis. Dat is goed aangegeven op de site. Aan de rechterkant van de site is een uitgebreid keuzemenu te vinden waarin alle onderwerpen van Rekto:verso terug te vinden zijn: van literatuur tot games, van architectuur tot fotografie. Er wordt zelfs apart aandacht besteed aan het Belgische beleid rondom cultuur. Een leuk onderdeel is ‘Retro:verso’, over niet-actuele kunst, en ‘Kontro:verso’, dat gericht is op controversiële culturele discussies (de Vlamingen zijn verzot op woordgrappen).

Ook qua genres is er variatie. Er zijn uiteraard recensies te vinden, maar ook lezingen, essays, verhandelingen en columns. Af en toe wordt er zelfs een eigen onderzoekje opgezet. Zo geeft een beslist lezenswaardig onderzoek naar het Vlaamse recensielandschap (welke auteurs waar, hoe en vooral hoe vaak zijn gerecenseerd) een mooi overzicht van de eenzijdigheid van de Vlaamse literaire recensenten.

Bovendien richten de auteurs van Rekto:verso zich niet alleen op Vlaanderen. Ook Nederlandse kunst en cultuur wordt breed uitgemeten. Dat is vooral goed te zien bij het onderdeel ‘televisie’, waar Nederlandse series uitgebreid besproken worden. Ook culturele zaken uit andere landen wordt onder handen genomen. Alleen Wallonië blijft, gek genoeg, enigszins onderbelicht.

Het streven van Rekto:verso lijkt vooral compleetheid te zijn. Dat werkt soms best verfrissend. Zo zijn er genoeg bladen en sites die recensies publiceren over games, films en televisieprogramma’s, maar er zijn er maar weinig die deze kunstvormen ook in de context van een geheel cultureel discours kunnen plaatsen.

Het streven naar compleetheid heeft echter ook een keerzijde. Niet alle onderwerpen worden even goed belicht. Onder het onderwerp ‘media’ is al ruim een jaar niks meer verschenen. Het meest recente artikel van ‘Kontro:verso’ stamt zelfs alweer uit 2006. Het lijkt erop dat sommige onderwerpen een beetje verouderd zijn. De site geeft daardoor soms een wat slecht onderhouden indruk af.

Bovendien is het keuzemenu een beetje vreemd. Op het eerste gezicht lijkt het geordend op onderwerp (televisie, literatuur, beeldende kunst). Maar na een tweede keer kijken valt de onlogica op. Zo heeft ook het genre ‘column’ een eigen tabblad. Kunnen columns niet over beeldende kunst gaan? Zijn die niet ‘kontro-verso’? Het zoeken wordt er hierdoor niet gemakkelijker op. Daarnaast wordt van geen enkel artikel aangegeven wat voor soort stuk tekst het is. Waar je in de krant de weg gewezen wordt door boventitels als ‘recensie’, ‘interview’, ‘beschouwing‘, ‘preview’ of wat dies meer zij, ontbreekt dit op de site van Rekto:verso. Het is dus telkens weer gissen naar wat je aan het lezen bent. Pas na het laden en het lezen van de eerste alinea kun je je een beetje een indruk vormen van waar het artikel ongeveer heen gaat.

Wanneer je op die tijdrovende manier door de website rolt, wordt steeds meer duidelijk dat Rekto:verso zich maar ten dele richt op specifieke kunstuitingen. Meer gaan de artikelen over ‘de plaats van de literatuur in het algemeen’ of ‘de invloed van de media’. Erg interessant voor de gemiddelde Algemene Cultuurwetenschapper – maar minder leuk voor een simpele cultuur minnende ziel, die eigenlijk gewoon wil weten wat het oordeel is over het laatste werk van Lanoye. Deze keuze heeft waarschijnlijk wat te maken met het raadselachtige streven van Rekto:verso. Ze willen namelijk bereiken ‘dat de samenleving meer aandacht krijgt voor de kunsten, en de kunsten meer aandacht voor de samenleving’. Juist ja. Kunst en samenleving naar elkaar toe halen dus. Het Vlaamse equivalent van water naar de zee dragen.

Maar het moet gezegd: beter een vage visie dan geen visie. Of een visie die enkel vanuit financieel oogpunt lijkt te worden ingegeven – zoals dat bij sommige Nederlandse tijdschriften wel het geval lijkt te zijn.

Bovendien is het onterecht al te veel te zeuren over Rekto:verso. Het is immers een mooi initiatief, met een ruimere en meer gevarieerde culturele blik dan gemiddeld te constateren is. En het is gratis – iets met een gegeven paard dus. Het belangrijkste advies is daarmee: surf naar Rekto:verso, ploeter je even door de wat onhandige opzet en… profiteren maar!

| Rekto:verso, http://www.rektoverso.be

Wout Waanders (1989) is Masterstudent Journalistiek en Organisatie en hoofdredacteur van literair tijdschrift Op Ruwe Planken.


[1] Vgl.: B. Brussen, ‘Subsidie voor Joop.nl is belachelijk’, De Volkskrant (26 mei 2012), beschikbaar via: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3261231/
2012/05/26/Bert-Brussen-Subsidie-voor-Joop-nl-is-belachelijk.dhtml
(geraadpleegd op 1 september 2012).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>