Hoofdredactioneel: Een koude zomer (2014-3)

Het hoofdredactioneel in het vorige nummer van dit tijdschrift begon met de constatering dat de Krim in Russische handen was geraakt en dat Oost-Oekraïne op de rand van een burgeroorlog zou staan. Helaas is deze constatering inmiddels bewaarheid. Met behulp van Russische steun hebben separatisten in de steden Donetsk en Loegansk een bloedige strijd ontketend tegen het poreuze machtscentrum in Kiev, dat er maar niet in slaagt de gewelddadigheden de kop in te drukken. Het conflict escaleerde door het neerhalen van het passagiersvliegtuig MH17 door een door separatisten bediende Russische raketlanceerinstallatie. De ijskoude blik op het gezicht van Poetin sloeg over op de verhoudingen tussen Oost en West. Vooralsnog heeft  het geleid tot een sanctieoorlog tussen de EU en de Russische Federatie. Een nieuwe koude oorlog lijkt een feit.

Het conflict kwam voor het door de decennialange vrede ingedutte Nederland ineens héél dichtbij. Jongeren lijken zich langzaam te beseffen dat de afgelopen tientallen jaren bijzonder zijn geweest. Het gevoel van opkruipende angst voor een gewapende strijd en ellende wordt versterkt door de barbaarse oorlog die de strijders van IS menen te moeten uitvechten in het nieuw opgerichte Kalifaat. Walgelijke beelden vliegen het internet over en ook in West-Europa zijn er aanhangers die deze oorlog wel stoer of spannend lijkt. Iets meer dan honderd jaar na de hoopvolle opening van het Vredespaleis in Den Haag lijkt niemand zich de gezamenlijke droom van Bertha von Suttner, Andrew Carnegie en koningin Wilhelmina te herinneren om conflicten op te lossen met redelijkheid, medeleven, dialoog en internationaal recht. Dit is een ongekend treurige constatering.

In de huidige zaal van het Permanente Hof van Arbitrage in het Vredespaleis hangt een geweven tapijt dat Frankrijk heeft gedoneerd aan het Vredespaleis dat in 1913 officieel werd geopend. Op dit tapijt is de godin van de Vrede, Irene, afgebeeld. Met haar voeten houdt zij een soldaat, symbool voor de oorlog en het geweld, plat op de grond. Om haar heen zien we figuren die allerlei disciplines uitbeelden. Links zien we de Kunsten, rechts de Wetenschap. In Europa hebben we de afgelopen jaren aan den lijve ondervonden wat dit tapijt verbeeldt: alleen in tijden van vrede en veiligheid kunnen kunst en wetenschap floreren. Op televisie zien we dat het klopt: in de kapotgebombardeerde flats van Gaza, de bebloede pleinen in Noord-Irak, de chaotische straten van Donetsk en de vernietigde steden in Syrië kan een mens niet leven, laat staan dat er kan worden genoten van schoonheid, creatie of nieuwe kennis.

Wij leven in op een klein stukje aarde waar dit (nog) wel kan. Laat ons dit voorrecht optimaal benutten. Laat ons lezen. Laat ons schilderen. Laat ons genieten. Laat ons denken. Ook voor hen die dit nu niet kunnen.

Martijn van den Boom
Susanne Geuze
Gaard Kets
Jan Maas
Roos van der Zwan

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>