Hoofdredactioneel: Democratie in crisis – democratie en crisis (2014-2)

Sinds de laatste editie van dit tijdschrift is er in de wereld een hoop gebeurd. De Krim is (weer?) onderdeel van de Russische Federatie en het oosten van Oekraïne staat op de rand van een burgeroorlog. In dit nummer duidt Dorian Schaap deze crisis en geeft hij een voorzet voor een mogelijke oplossing.

Maar ook de binnenlandse krantenpagina’s waren goed gevuld. Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart waren de lokale partijen de grote winnaars. Een teken van het afbrokkelend vertrouwen in landelijke, zichtbare politici of juist een bewuste terugkeer naar datgene dat dicht bij ons als burgers staat? Waarschijnlijk een combinatie van beiden.

Vlak voor het verschijnen van dit nummer mochten de burgers van de Europese Unie stemmen voor het Europees Parlement. Deze tandeloze tijger begint zowaar haar eerste melktandjes te ontwikkelen, maar weet vooralsnog de interesse van burgers niet te wekken. In een Europees avontuur dat te kampen heeft met een ernstig democratisch tekort is dit een pijnlijke constatering. Het is dan ook des te opvallender dat pro-Europese partijen na het bekend worden van de uitslag uitriepen dat Nederland overtuigend voor Europa had gekozen. Een bijzonder ongeloofwaardige uitspraak wanneer twee derde van de bevolking thuisblijft uit onbegrip of desinteresse en slechts een kwart van de mensen die de moeite neemt om te gaan stemmen op een overtuigd eurofiele partij stemt.

Als deze pro-Europese partijen daadwerkelijk van Europa houden en iets willen doen aan het democratisch deficit, zullen ze met een eerlijk beeld moeten komen. Doen ze dat niet, lopen ze de reële kans dat een groot deel van de bevolking daadwerkelijk afhaakt. Dat speelt reactionaire, fascistische en andere nationalistische krachten enkel in de kaart – en zal op den duur een grote bedreiging zijn voor de Europese samenwerking. Zeker wanneer de publieke opinie wordt gedomineerd door een figuur als Arnon Grunberg, die bepleit dat iedereen die kritisch is over de EU eigenlijk een fascist is.[i] Met zulke eurofielen heb je geen eurocritici meer nodig.

In dit nummer geen gebrek aan democratie en evenmin aan Europa. Bart Linssen analyseert de Europese verkiezingen en Anita van Rootselaar geeft een kritische beschouwing op David Van Reybrouck’s idee van een lotingsdemocratie in plaats van representatie door stemmen. Daarnaast is er veel aandacht voor de economische crisis. Is deze nu echt op zijn retour? En kunnen we nu weer gewoon verder waar we gebleven waren in 2006? Matthias van Trigt en Zowi Milanovi gaan in debat over deze vraag. De discussie wordt ingeleid door politiek econome Angela Wigger. Ook het artikel van Thomas Roode gaat in op een crisis, namelijk die van het moderne voetbal. Welk perspectief heeft de Against Modern Football beweging in dezen te bieden?

Niels Blom neemt ons mee in het probleem van gezondheidsverschillen tussen autochtonen en allochtonen. Hoe komt dit en wat wordt er aan gedaan? Sjoerd de Koning gaat in zijn artikel in op toegang tot de gezondheidszorg en andere publieke diensten en de rol die de participatiesamenleving daarin speelt. Is Nederland klaar voor  een terugtredende overheid?

Voor het interview van dit nummer toog de redactie naar Den Haag. We spraken daar met professor Ruerd Ruben. Hij is als ontwikkelingseconoom zowel verbonden aan het ministerie van Buitenlandse Zaken als aan de Radboud Universiteit Nijmegen. We spraken met hem over het verbinden van verschillende wetenschappelijke disciplines, de impact van onderzoek op beleid en over de toekomst van de ontwikkelingssamenwerking.

Zeer trots is de redactie op het feit dat we in dit nummer een begin maken van een reeks die in het teken zal staan van de relatie tussen Azië en Europa. De aftrap wordt gegeven door Qiaolin Liu, een Chinese studente aan de Fudan University in Shanghai die ons inleidt in de complexe materie van de currency swap. In de komende nummers wordt deze reeks voortgezet door Aziatische en Europese studenten over uiteenlopende aspecten van deze intercontinentale relaties.

Uiteraard vindt u ook dit keer weer de columns van Jacob van Hoof en Brigitte Geurts, en schreven Chris van Gorp en Nienke van Zwieten mooie recensies. Al met al meer dan genoeg stof tot nadenken – zeer geschikt voor uw welverdiende zomerreces. Geniet ervan! En, zoals altijd, veel lees- en denkplezier toegewenst.

 

Martijn van den Boom
Susanne Geuze
Gaard Kets
Jan Maas
Roos van der Zwan


[i] A. Grunberg, ‘Een stem tegen het Europese project is een stem op de fascisten’, de Volkskrant  (22 mei 2014) 1.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>