Combiregeling bij voetbalwedstrijden: noodzakelijk of spelbederf?

Werner Leenders

Binnen het betaald voetbal kennen we in Nederland de zogenaamde combiregelingen. Supporters die meereizen met hun club kunnen vanuit veiligheidsoverwegingen tot een bepaalde vorm van gereguleerd vervoer worden verplicht. Omdat bij deze vorm van supportersvervoer een combinatiekaartje van vervoermiddel en wedstrijd wordt gekocht, wordt de maatregel combiregeling of vervoerscombi genoemd. Het besluit tot het instellen van een verplichte combiregeling wordt genomen door de burgemeester van de gemeente waar de wedstrijd plaatsvindt. Het is de burgemeester die verantwoordelijk is voor de openbare orde en veiligheid in zijn gemeente.

Er zijn verschillende manieren van georganiseerd supportersvervoer van- en naar wedstrijden, bijvoorbeeld met de trein, bus of eigen auto. Bij de overweging om een vervoersregeling op te leggen, wordt de autocombi als de meest supportersvriendelijke maatregel beschouwd. Indien er door de burgemeester tot een autocombi wordt besloten, dan moet er volgens een vooraf bepaalde route naar het stadion gereden worden. Uitsupporters dienen op een bepaalde locatie (vaak een parkeerplaats naast de snelweg), op een vooraf aangegeven tijdstip hun voucher omwisselen voor een toegangskaart voor de wedstrijd. Bij wedstrijden met een hoog risico, de zogenaamde C-wedstrijden, geldt altijd een verplichte bus- of treincombi.

De primaire verantwoordelijkheid voor een veilig verloop van de wedstrijd is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de lokale ketenpartners: gemeente, politie, Openbaar Ministerie en de betaald voetbalorganisatie (BVO). Circa zes weken voor elke wedstrijd vindt er een vooroverleg plaats. Dit is het moment waarop politie van de thuis- en uitspelende BVO, de veiligheidscoördinator van de thuis- en uitspelende BVO, gemeente en (eventueel) de supportersvertegenwoordigers gezamenlijk afspraken maken over de te spelen wedstrijd. Tijdens dit vooroverleg wordt ook de definitieve risicocategorisering van een wedstrijd (hoog, middel, laag), inclusief de eventuele verplichte vervoersregeling bepaald.

De risicocategorisering van een wedstrijd en de eventuele verplichte vervoersregeling worden hoofdzakelijk bepaald door de mate waarin er dreiging bestaat op confrontaties tussen uit- en thuissupporters, de aantallen meereizende risicosupporters en/of  recent (wan)gedrag van supporters, waaronder misdragingen tijdens het reizen van en naar wedstrijden of het omzeilen van eerdere verplichte combiregelingen. Deze informatie wordt geregistreerd in – en gedeeld middels – het landelijke voetbal-volg-systeem.

Seizoen 2009-2010 2010-2011 2011-2012 2012-2013
Aantal combi’s 357 354 349 330

Tabel 1. Overzicht van het aantal geregistreerde verplichte combiregelingen bij wedstrijden in het betaald voetbal die zijn gespeeld in onze nationale competities (Ere-, eerste divisie, KNVB beker en play-offs). Bron: Jaaroverzicht Veiligheid en openbare ordebeheersing rondom het Nederlands betaald voetbal, seizoen 2012 / 2013 (CIV).

De bezoekende club is bij een opgelegde vervoerscombi door de burgemeester formeel verantwoordelijk voor het vervoer van supporters naar uitwedstrijden. Bij verplichte bus- en treincombi’s zorgt de bezoekende BVO voor de fouillering van supporters bij vertrek en draagt zij zorg voor voldoende stewards en/of beveiligingspersoneel in de trein of bus. Bij verplichte combiregelingen is alcohol niet toegestaan.

Vanuit veiligheidsperspectief is de combiregeling een effectief instrument gebleken voor de lokale overheid om risico’s te beheersen, omdat men precies weet hoeveel uitsupporters van A naar B reizen zonder dat er problemen onderweg, in de binnenstad of rondom het stadion te verwachten zijn. Deze regulering voorkomt dat confrontaties met supporters van de tegenpartij voor of direct na de wedstrijd plaatsvinden. Bovendien is er minder inzet van politie nodig voor het handhaven van de openbare orde wanneer supporters gereguleerd, op geplande aankomsttijden naar het stadion komen en na de wedstrijd vertrekken.

Voor supporters is een combiregeling een vergaande, generieke veiligheidsmaatregel, die ook veel impact heeft op de goedwillende supporters. Bij de overweging om een vervoersregeling op te leggen moet daarmee rekening worden gehouden. Het is in elk geval belangrijk om de reden te noemen waarom de combiregeling wordt opgelegd. Bij supporters bestaat namelijk vaak onduidelijkheid over de redenen voor het opleggen van de combiregeling.

Verder is de uitvoering van de combiregeling soms publieksvriendelijker gemaakt voor supporters, door bijvoorbeeld meer opstapplaatsen toe te staan. Ten slotte dient een beperkende maatregel als de combiregeling bij voorkeur specifiek op een situatie te worden opgelegd (maatwerk) en is het belangrijk dat perspectief wordt geboden op welke wijze supporters er (zelf) voor kunnen zorgen dat combiregelingen worden opgeschort of komen te vervallen.

In de volgende twee artikelen zal de discussie over de combiregeling worden gevoerd. Enerzijds zal Roel Joris betogen dat de combinatieregeling niet langer een geschikt middel is en vooral welwillende supporters hun spelvreugde ontneemt. Lisanne Jansen zal hier tegenover stellen dat de maatregel nu eenmaal nodig is om vandalisme tegen te gaan en dat deze hierin wel degelijk effectief is gebleken.

 Werner Leenders (1973) is als beleidsadviseur verbonden aan het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme van de nationale politie.

4 thoughts on “Combiregeling bij voetbalwedstrijden: noodzakelijk of spelbederf?

  1. Helaas lijden de goedwillenden onder de maatregelen, ikzelf zie dat liever ook anders.
    Aan de andere kant: als er niet omgewisseld wordt hebben we meer C wedstrijden en moet iedereen onder de strengste voorwaarden in de verplichte buscombi.
    Ik vind het wel jammer dat supportersverenigingen erg protesteren tegen de maatregelen. Ik merk er niets van dat de supportersverenigingen zelf een steentje bijdragen om e.e.a. op een meer publieksvriendelijke manier te laten verlopen.
    Vrij vervoer vraagt meer politieinzet en ontstaat er gevaar dat goedwillende inwoners van de te bezoeken speelstad onnodig risico lopen.
    Een bevestiging van de noodzaak om de uitsupporters volgens regels te laten reizen hebben we in Groningen gezien.

  2. Combi regelingen blijven vooralsnog noodzaak. Zolang BVO’s personen mee naar uitwedstrijden te reizen laten reizen die een stadionverbod hebben is er nog veel werk te doen. Ik merk dat er nul respect is van supporters voor stewards.
    Als ik constateer dat bij een A wedstrijd, dus vrij vervoer, er zich meerdere keren in horeca gelegenheden elders in het land zich supporters van de bezoekende club verzamelen, met daaronder stadionverboden, komen deze supporters daar echt niet om gezellig naar een voetbalwedstrijd te gaan of om een heerlijk kopje koffie in die horeca gelegenheid te drinken. !!
    Ook supportersverenigingen moeten veel kritischer zijn wie ze wel en niet meenemen. Ook het alcohol gebruik bij de vrije regelingen en zelfs autocombi regelingen is een punt van (grote) zorg. In het vooroverleg “ja”zeggen en vervolgens in de uitvoering “nee”doen.

  3. Combi regelingen zijn de beste regelingen voor de politie. Helaas niet voor de goedwillende supporters. Ook de clubs moeten kijken wie zij mee willen nemen.
    Ajax-Cambuur is een mooi voorbeeld. Cambuur na zoveel jaar weer terug in de Eredivisie. Vrij reizen en een treffen tussen beide supportersgroepen rond ArenA.
    Ook al is het beleid normalisatie en vriendelijke vorm van reizen in 2015-2019, het kan nog niet overal

  4. De gebeurtenissen van afgelopen weekend hebben duidelijk gemaakt dat vrij-vervoer nog lang niet vanzelfsprekend is in het Nederlandse voetballandschap. Ondanks de hoop stof die dit heeft doen opwaaien, is het duidelijk dat het bij deze incidenten (want dat zijn het) opnieuw om een kleine groep personen gaat. Bij Groningen – Feyenoord provoceerde een kleine groep Feyenoorders de Z-Side waarop zij verhaal wilde gaan halen; bij Ajax – Cambuur moesten Ajax supporters het stadion in vluchten in werden Leeuwarders met stenen bekogeld. De raddraaiers aan Friese kant verspreidden zich tussen hun goedwillende medesupporters, waarop laats genoemde uiteindelijk ook niet het stadion in mochten en het aantal Feyenoorders dat in Groningen op de thuisvakken zat, oversteeg het kleine groepje herrieschoppers ruim in aantal.
    Juist hieruit kunnen we, mijns inziens, concluderen dat een dadergerichte aanpak het enige juiste antwoord is op de incidenten rondom voetbalwedstrijden (en tevens andere evenementen). Zolang deze kleine groep hiermee weg kan komen, lijden de goedwillende uitsupporters onnodig.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>