De mythe van competitiveness als uitweg voor de crisis

Nadat ‘kapitalisme’ decennialang nauwelijks een thema is geweest, lijkt met de komst van de crisis het debat over (de bestendigheid van) het kapitalisme weer te zijn teruggekeerd. Maar zoals Nancy Fraser onlangs al observeerde, de renaissance van het woord kapitalisme is vaak slechts retorisch van aard en meer een teken van een verlangen naar systeemkritiek dan het verwoorden van een werkelijke substantiële kritische bijdrage.[i] De navolgende stukken van Zowi Milanovi en Matthias van Trigt zijn hierop duidelijk een uitzondering doordat ze stapsgewijs het (dis)functioneren van het kapitalisme blootleggen. Hun verkenning van de interne tegenstellingen binnen het kapitalistische systeem en haar inherente neiging tot crisis legt de vinger op de zere plek, namelijk op het structurele probleem van ‘overaccumulatie’.

Een weg uit de crisis? Of een weg naar de volgende crisis?

Als we de berichten mogen geloven, begint de Nederlandse economie eindelijk uit de crisis te raken. De economie vertoont positieve cijfers, de situatie op de aandelenbeurzen ziet er goed uit en de voor Nederland zeer belangrijke huizenmarkt trekt weer aan. De bezuinigingen van de afgelopen jaren hebben hun werk gedaan. Nog eventjes en het is allemaal weer business as usual.

Is er een weg uit de crisis?

Iedereen die zich bezig houdt met maatschappelijke vraagstukken, houdt zich bezig met de economische crisis waar de mondiale economie inmiddels zeven jaar mee te maken heeft. Er komen bijna iedere dag weer artikelen en nieuwsberichten uit over stijgende werkloosheid[i], teruglopende econo-mische groei[ii] of de vele andere tekenen van economische malaise, zij het in Nederland, Europa of elders. Crisis is overal om ons heen en na al deze jaren van zorgen over onze toekomst begint de vraag zich meer en meer op te dringen of we ooit weer een tijd van groei en optimisme zullen meemaken zoals die heeft geheerst na het eind van de Tweede Wereldoorlog.