Anonymous

Auteur onbekend

We are anonymous.
We are legion. We are everyone. We are everywhere.
We do not forgive.
We do not forget.
Expect us.

Anonymous wordt omschreven als een anarchistisch hackerscollectief, als een gevaarlijke groep cyberpestkoppen, als een nobele groep strijders voor de vrijheid van meningsuiting, als een stelletje verlegen pubers met een napoleoncomplex, als een internetcultuur vol met vulgaire iconografie, als een abstracte technologische vertegenwoordiging van de uitgestotenen, en als het collectieve bewustzijn van het internet. Geen van deze omschrijvingen klopt, en toch kloppen ze allemaal. Het vinden van een definitie van Anonymous is onmogelijk omdat Anonymous constant aan verandering onderhevig is. Anonymous heeft geen duidelijke motivaties omdat het geen stabiel bewustzijn is. Menig journalist heeft geprobeerd Anonymous te definiëren, maar dit blijkt onmogelijk. In dit artikel zal ik Anonymous niet definiëren, maar de oorsprong, de geschiedenis, en de daden beschrijven. Ik laat het dan aan de lezer over om een betekenis te geven aan dit fenomeen.

“The Internet is Serious Business”
Vaak wordt gesuggereerd dat Anonymous is ontstaan op het internetforum 4chan, maar dit is niet het geval. Net als veel andere excentrieke uitspattingen op het internet, begint het verhaal van Anonymous in Japan. Er leefde eens een jongeman genaamd Hiroyuki Nishimura die het beu was om te leven binnen de traditionele hiërarchische en strenge kaders van het Japanse bestaan. In een maatschappij waar de waarde van je mening afhangt van je sociale status, zag hij creativiteit verstarren en verstoppen. Hij besloot daarom een experiment te doen: het creëren van een omgeving waarin de waarde van je mening puur op de inhoud wordt beoordeeld. In 1999 realiseerde hij dit ideaal door middel van de creatie van 2channel, een forum waar iedereen berichten plaatste onder dezelfde naam. Iedereen was dus anoniem. Dit concept sloeg enorm aan in Japan en is daar tegenwoordig een van de grootste internetforums. In dezelfde periode leefde er een jongen aan de andere kant van de wereld, de Verenigde Staten, die heel erg veel hield van anime en manga (Japanse animatiefilms en stripboeken). Helaas voor hem werden deze hobby’s sociaal niet geaccepteerd (en dat worden ze nog steeds niet!). Gelukkig bracht het internet uitkomst: want online kon hij niet in elkaar geslagen worden door pestkoppen. Hij kwam per ongeluk terecht bij 2channel en besloot een Engelse variant te maken genaamd 4chan. In 2004 maakte deze toen 15-jarige jongen, Chris Poole (beter bekent als M00t) deze kopie van 2channel. Oorspronkelijk bestond 4chan uit slechts twee subforums (“boards”) /a/ anime-general en /b/ anime-random. Net als in Japan werd dit forum een succes. Tegenwoordig krijgt 4chan 25 miljoen bezoekers per maand en worden er ongeveer een miljoen berichten per dag op dit forum geplaatst.

Wat is de overeenkomst tussen lolcats, rick rolling, socially awkward penguin, troll face, yo dawg, scumbag steve, en zo’n beetje iedere andere meme op het internet? Het correcte antwoord is dat ze bijna allemaal zijn ontstaan op 4chan. Als mensen compleet anoniem communiceren en persoonlijke reputatie er dus niet meer toe doet, dan zijn mensen opeens geneigd om de meest vreemde ideeën en meningen te uitten. Dit heeft tot resultaat dat mensen heel veel domme en weerzinwekkende dingen zeggen, maar creativiteit bloeit op. 4chan brengt enorm veel nieuwe ideeën voort, veel meer dan ieder ander soort website. Dit komt deels door de anonieme structuur van 4chan. Daarnaast wordt het beïnvloed door de heersende cultuur van het forum, want iedereen wordt aangemoedigd om de meest rare ideeën en verhalen te vertellen. Net als iedere gemeenschap was het onvermijdelijk dat er op 4chan een unieke cultuur zou ontstaan met een eigen taalgebruik, beelden, uitspraken, kennisvormen en waarden. De belangrijkste waarden op het 4chan zijn vrijheid van informatie en meningsuiting, een ongereguleerd internet, het vrij delen van ideeën, en het vrij gebruik mogen maken van de ideeën van anderen. Af en toe wordt 4chan vergeleken met een communistische gemeenschap omdat (intellectueel) eigendom simpelweg niet bestaat. Als je een idee achterlaat, wordt het automatisch collectief bezit en iedere gebruiker kan ermee doen wat hij wil. Alles dat op 4chan geplaatst wordt, kan automatisch door anderen worden gekopieerd en aangepast. Het gevolg is dat ideeën zich razendsnel verspreiden en muteren. Dit heeft er toe geleid heeft dat 4chan één van de meest creatieve gemeenschappen ooit is.

“Trolling is a art”
Tegelijkertijd is er een fenomeen dat ook opbloeit uit een omgeving waar regels haast niet bestaan: de internet troll. De troll is een begrip dat vaak genoemd wordt, maar weinig wordt begrepen. Vele mensen denken dat de troll een fenomeen is dat zich alleen op het internet bevindt, maar dit is niet waar. De troll is simpelweg de meest recent manifestatie van de mythische trickster (een Nederlandse vertaling bestaat vreemd genoeg niet). De trickster is een figuur die veel voorkomt in de mythologie zoals Loki, Anansi, the Joker, Reynaerd de Vos etc. Wat de trickster onderscheid is dat hij amoreel handelt, dat wil zeggen: hij is niet gemotiveerd door een morele code. De trickster wil alleen rotzooi trappen en mensen voor de gek houden. De trickster vindt het heerlijk om sociale conventies overhoop te gooien om zo drama te creëren en zo ieders hypocrisie te laten zien. Het is het doel van de trickster om de held te confronteren met een ongemakkelijke waarheid. Dit is ook de rol van de internet troll: laten zien hoe fragiel de heersende sociale orde daadwerkelijk is.

In de (bijna) anarchistische omgeving van 4chan waar trolling wordt aangemoedigd, is Anonymous ontstaan. Oorspronkelijk was Anonymous niets meer dan het naambordje onder welke iedereen berichtjes achterliet. Op een gegeven moment verveelden mensen zich en besloten ze maar andere websites te trollen. Als genoeg mensen het er mee eens waren, werden bepaalde websites geïnfiltreerd. Door de massale mankracht van 4chan kregen ze het voor elkaar om online gemeenschappen compleet overhoop te gooien. De chaos die ze achterlieten maakten veel mensen boos, maar dit was juist het doel van deze grappen: het laten zien hoe kwetsbaar elke website eigenlijk wel niet is. Terwijl vele mensen gefrustreerd achter hun computer zaten, lachte Anonymous. Tijdens deze aanvallen vond er echter een interessante ontwikkeling plaats: voorheen werd Anonymous alleen gezien als het naambordje dat mensen gebruikten om berichtjes achter te laten, maar plots begon men Anonymous te zien als meer dan slechts een groepje individuen. Men realiseerde zich dat het geheel meer is dan de som van de delen; de naam Anonymous kreeg een nieuwe betekenis.

“The voice on none is stronger than the voice of one”
In het begin was Anonymous alleen bedoeld als vermaak van de leden en hadden ze geen specifieke agenda. In 2008 veranderde dat echter toen de ‘Church of Scientology’ per ongeluk een filmpje naar buiten bracht. Voor de oningeweiden, Scientology is een machtige Amerikaanse religie/cultus die bekend staat om verdachte praktijken zoals het afpersen van critici, het infiltreren van instellingen en het laten verdwijnen van bepaalde leden. In het filmpje (dat alleen voor intern gebruik was bedoeld) is Tom Cruise (één van de vele celebrities die lid zijn) te zien. Hij houdt een nogal gestoord verhaal houdt over hoe Scientology de wereld zal redden. Dit filmpje verspreidde zich heel snel over het internet en was gedoemd om permanent op het internet te blijven. In plaats van dit te accepteren besloot de Church van Scientology echter om hun legale macht te gebruiken om dit filmpje toch van het internet te halen; hierdoor voelde Anonymous zich op de tenen getrapt. Voor ieder filmpje dat werd verwijderd, werden er tien geupload; de advocaten van Scientology waren machteloos tegen de mankracht van Anonymous.

Scientology heeft veel macht omdat het veel geld heeft en veel machtige mensen lid zijn. Echter, ze hebben uiteindelijk alleen maar macht binnen het systeem (binnen de wet). Anonymous werkt juist om het systeem heen. Het resultaat was dat Scientology veel dreigde met advocaten, maar dit had eigenlijk geen effect. De leden van Scientology kwamen een vijand tegen die ze niet helemaal begrepen en waarvan ze niet goed wisten hoe ze die zouden moeten bestrijden. Anonymous legde op grote schaal websites and andere diensten van Scientology plat (DDOSing), maar hackte ook emails om zo gevoelige gegevens naar buiten te brengen(DOXing). Uiteindelijk lukte het Anonymous niet om Scientology compleet te ruïneren, maar Anonymous is er wel in geslaagd de reputatie van Scientology te vernietigen en het publieke debat over deze ‘religie’ te heropenen. Deze ‘oorlog’ tegen Scientology, ook wel Project Chanology genoemd, werd in het begin alleen digitaal gevoerd. Mensen van Anonymous belden massaal de hotlines van Scientology zodat alle lijnen bezet werden, printers werden gehackt zodat ze duizenden zwarte vellen uitdraaiden, en heel veel pizza’s werden die dagen verkeerd bezorgd. Ook werden de email-accounts van veel belangrijke mensen binnen Scientology gehackt en werden gevoelige gegevens naar buiten gebracht. Één van de meer bekende technieken was het platleggen van websites doormiddel van DDOS. Door het gebruik van een programma genaamd The Low Orbit Ion Cannon kon men enorm veel data naar de servers van Scientology sturen waardoor die het uiteindelijk begaven. In 2008 kwam Anonymous voor het eerst in het Nederlandse nieuws, omdat een paar Nederlandse mensen werden gearresteerd. Het nadeel van de LOIC is namelijk dat je ip adres automatisch wordt meegestuurd, maar dit is weer makkelijk te verhelpen door een simpele proxy te gebruiken.

Deze digitale oorlog escaleerde langzaam totdat er uiteindelijk iets opmerkelijks gebeurde. Mark Bunker, een oude criticus van Scientology, publiceerde een filmpje waarin hij lof sprak over de daden van Anonymous, maar hij spoorde de groep aan om legale manieren van protest te gebruiken. Dit maakte een discussie los op 4chan en uiteindelijk werd besloten om de straat op te gaan. Om identificatie tegen te gaan en de gezichtsloze identiteit van Anonymous weer te geven, moest iedereen een masker dragen. Destijds was de film V for Vendetta (gebaseerd op de gelijknamige stripboek) erg populair en mensen van Anonymous besloten massaal om de ‘Guy Fawkes’ maskers te dragen. Opeens was Anonymous overal ter wereld bekend. In het verleden hadden protestbewegingen al vaker het internet gebruikt om acties te coördineren, maar dit was de eerste keer dat een protestbeweging was ontstaan op het internet.

Deze verandering van Anonymous kwam echter niet zonder kritiek en leidde tot een fel debat op 4chan. Er waren mensen die geloofden dat Anonymous zou moeten helpen een nieuwe wereld te scheppen, maar er waren ook mensen die geloofden dat deze nieuwe idealen de ‘ware aard’ van Anonymous verraadden en het verzwakten. In het begin waren de moralistische leden in de meerderheid, maar nadat de beloften van ‘Project Chanology’ hopeloos naïef bleken te zijn, haakten velen af. Een kleine groep idealisten bleef bestaan, maar werd verjaagd van 4chan en vluchtte naar IRC, een primitieve maar relatief veilige chat client. Ook al wordt het naambordje van Anonymous nog steeds gebruikt op 4chan, Anonymous zoals die bekend is in de media heeft eigenlijk nog vrij weinig te maken met 4chan.

“Information wants to be free”
Na de aanvallen op Scientology was het een tijdje stil binnen Anonymous. Dit veranderde in 2010 toen er berichten naar buiten kwamen dat grote mediabedrijven in Amerika opdracht gaven tot DDOS aanvallen op bijvoorbeeld ‘The Piratebay’. Uit wraak besloot Anonymous zelf DDOS aanvallen uit te voeren op deze bedrijven (zoals de Recording Industry Association of America en de Motion Picture Association of America) waardoor hun websites niet langer beschikbaar waren. Een paar maanden later richtte Julian Assange, zelf een van de eerste ‘hacktivisten’ ooit, Wikileaks op. Voor diegenen die het zich niet meer herinneren, wikileaks publiceerde bepaalde staatsgeheimen over bijvoorbeeld de oorlog in Irak. Wikileaks ontving donaties via Paypal, Visa, en Mastercard maar deze bedrijven moesten door politieke druk hun diensten weghalen van Wikileaks. In reactie hierop legde Anonymous (voor korte tijd) de diensten van Paypal plat. Het gevolg: ongeveer 5,5 miljoen dollar schade. Verder hielp Anonymous landen zoals Tunesië en Egypte door gevoelige data bloot te leggen over de toen heersende dictators, maar ook door datapakketten te verspreiden waarmee demonstranten over het internet konden communiceren zonder dat de overheid meekeek. Een aantal soortgelijke incidenten vond plaats in 2012 toen bijvoorbeeld de FBI Megapload platlegde en de oprichter Kim Dotcom arresteerde. Uit wraak legde Anonymous toen een aantal Amerikaanse overheids-websites plat.

Al deze acties lijken uitgevoerd te zijn door slechts een enkele groep, maar dit is eigenlijk niet het geval. Dit beeld is deels geschetst door de media die Anonymous niet goed begrepen. Daarnaast verspreidde Anonymous bewust allerlei (mis)informatie. De werkelijkheid is dat al deze acties werden uitgevoerd door verschillende groepen die zich bevonden op verschillende netwerken. Vaak hadden deze groeperingen geen contact en werkten ze af en toe zelfs tegen elkaar. Het enige dat deze groepen bindt, zijn de waarden die ze delen. Ook al zijn veel leden van Anonymous gearresteerd hun praktijken gaan door. Internetcensuur en ander onrecht wordt nog steeds door deze idealisten bestreden. Buiten het internet heeft Anonymous ook een plekje gekregen: tijdens protesten over de hele wereld zijn de beroemde maskers verschenen en als symbool heeft Anonymous zich in onze tijdgeest genesteld. Mensen kunnen gearresteerd of vermoord worden maar ideeën zijn kogelvrij.

De hoeveelheid macht waarover Anonymous beschikt, wordt vaak overdreven. Zelf suggereren ze dat ze de machtigste organisatie in de wereld zijn en veel journalisten geloven dit. De werkelijkheid is anders. Om te beginnen is DDOS geen effectieve manier van protest. Het is zoals graffiti plaatsen op een overheidsgebouw; het zorgt voor veel aandacht en controversie, maar de overheid voert gewoon zijn ideeën uit. Ook de hackers die de gevoelige gegevens hebben blootgelegd, gebruikten behoorlijk simpele hacks. Wat ze aantoonden was niet zozeer dat zich in Anonymous geniale hackers bevonden, maar dat de beveiliging van veel websites verouderd en slordig waren. Er zijn wel gevallen bekend zoals het Aaron Barr schandaal, waaruit blijkt dat Anonymous in staat is om deskundige hacks uit te voeren als ze maar genoeg onder druk worden gezet. Uiteindelijk is het belangrijkste wapen van Anonymous niet deskundige computervaardigheden maar het creëren van spektakel. Hier kan echter wel de verborgen macht van Anonymous liggen. Als symbool kan het gebruikt worden om kritiek te leveren in situaties waar het gevaarlijk is om je identiteit bloot te leggen.

“Information is power”
Tegenwoordig zijn we de moderne tijd voorbij en bevinden we ons in het informatie tijdperk. Mark Zuckerberg, de oprichter van Facebook, verkondigde dat het tijdperk van privacy voorbij is. In zekere zin is dit waar maar privacy is nog wel beschikbaar voor de allerrijksten of voor deskundige hackers. Toen Edward Snowden bekent maakte dat de Amerikaanse overheid op grote schaal iedereen op de wereld bespioneerde, reageerde iedereen geschokt. Nadat het nieuws was ingezonken haalde vervolgens bijna de hele wereld hun schouders op en gingen ze verder met hun leven. Vaak wordt het argument geopperd dat als je niets verkeerd doet, je ook niets te verbergen hebt. Dit argument is helaas enorm naïef en zou zelfs enigszins lachwekkend zijn, als het niet zo tragisch was. Als je weet dat alles wat je doet constant bekeken wordt zal je niet zo snel controversiële ideeën delen. De maatschappij verandert langzaam in een panopticum waar je (onderbewust) leert om niet te ver ‘buiten de box’ te denken. Helaas zal dit niet alleen grootschalige politieke verandering tegengaan, het zal ook de dood van creativiteit betekenen.

Als mensen vroeger informatie over je wilden hebben, moesten ze privédetectives inhuren; sinds de opkomst van het internet is dit volkomen veranderd. Wij hebben zelf persoonlijke informatie gegeven aan Google en Facebook. Is het echt zo vreemd dat mensen er nu vrij toegang toe hebben? We moeten niet vergeten dat het internet geen kluis is maar een archief. Veel Nederlanders zeggen dat het ze niks uit maakt omdat ze toch niks te verbergen hebben. Dit argument is naïef en belachelijk. Iedereen heeft wel wat te verbergen, dat is normaal. Wat als je eigenlijk homo bent en je het graag persoonlijk wilt vertellen aan je ouders? Je ouders hadden het al kunnen lezen op je Facebook-pagina. Wat als je een nare recensie hebt achtergelaten over een restaurant, maar je uit wanhoop daar een paar jaar later solliciteert? Als ze je recensie terugvinden, nemen ze je niet aan. Of stel dat je een basisschoollerares bent die in haar vrije tijd buikdans filmpjes upload op youtube. Niet illegaal, maar het kan toch je baan kosten. Ik heb lang genoeg op het internet gezeten om te weten dat je leven compleet vernietigd kan worden zonder dat je maar iets illegaals gedaan hoeft te hebben. Slechts één kwaadwillend persoon hoeft je Facebook te geven aan de juiste mensen om je sociale leven compleet om zeep te helpen. Iedereen die een beetje oplette, zag dit natuurlijk allang aankomen. We moeten ons realiseren dat onze maatschappij een richting op gaat waarin informatie de valuta wordt. Degene met de meeste toegang tot informatie worden de belangrijkste mensen op aarde. Deze ontwikkeling is naar alle waarschijnlijkheid niet tegen te gaan, maar je kan je er wel op voor bereiden. Als je verstandig bent leer je te werken met encryptie programma’s, leer je te begrijpen hoe Facebook en Google echt in elkaar zitten, leer je te begrijpen waar kennis is macht daadwerkelijk voor staat. Anonymous is mogelijk de antithesis tegen deze ontwikkeling. Als anoniem collectief kan het de macht over het individu verminderen. Gemarginaliseerde groepen kunnen doormiddel van anonimiteit onbevreesd hun mening uiten. Anonymous is het symbool voor onze behoefte aan vrijheid én aan privacy.

 Anoniempje (n.v.t.) is een bewustzijn dat zich voornamelijk bevindt op het internet. Daadwerkelijke achtergrond en identiteit zijn irrelevant.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>